Bodrum diyince benim aklıma gelenler; sıcaklar basınca berrak ve serin denize giripte çıkmamak, denize olan mesafemden dolayı tıka basa deniz ürünleri ile midemi doldurmak, Bodrum’un iğne atsan yere düşmeyecek dar sokaklarında yürümek, birbirinden güzel koyları arasında gezmek, taze sebze ve meyvelerin, güzeller güzeli cam boncukların, kumaşların, örtülerin satıldığı pazarları dolanmak, İstanbul’da neredeyse izlemeye hiç fırsat bulamadığım güneşin batışının seyrine doymak... Bütün bu zevklerime, uzun zamandır eklemek istediğim başka bir keyif daha oldu bu sene. Yarımada’yı daha yakından tanımak adına, Bodrum’un müzelerini gezmek...

 

Bodrum Müzeleri arasında neler neler yok ki? Bodrum Kalesi’nde bulunan Bodrum Sualtı Müzesi, Maussellelion, Zeki Müren Müzesi sadece bunlardan bir kaçı. İster ayrı ayrı günlerde gezilsin, ister aynı güne sığdırılsın ama nolursa olsun Bodrum’a gidince bu müzeler görülsün, Bodrum’un tadı kültürel anlamda da çıkarılsın diye düşünüyorum.

 

 

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi, St. Jean Şövalyeleri tarafından inşa edilen eski adı St. Peter Kalesi, bugünkü adı Bodrum Kalesi olan Kale’nin içinde yer almakta. Müze tabii ki de sualtında değil ama eserlerin büyük bölümü denizin altından çıkartılmış. Sualtı kazılarında çıkarılan eşsiz eserlar kadar, bu eserlerin sergilendiği mekanlar bakımından da çok keyifli olan müze, türünün nadir örneklerinden, hatta kendi deyişleriyle ‘dünyada benzeri az görülür yaşayan müzeciliğin heyecan verici örneklerinden biri’.

 

 

Müzenin bir çok bölümü var; amphoralar, sikke ve mücevheratlar, kalenin bölümlerinden kuleler, zindan, Türk Hamamı... Farklı dönemlere ait eserler ve kale insanı zamanda yolculuğa çıkarıyor. Doğu Roma, Uluburun, Tektaş ve Cam Batık Salonlarını gezerken umutlarını Anadolu kıyılarında batarak kaybetmiş antik çağ gemicilerinin yaşadığı zamanlara, kaleyi ve İngiliz, Alman, Kumandan Kulelerini gezerken karanlık ortaçağ dönemi şövalyelerinin dünyanın yedi harikasından biri olan Mausoleum’un taşlarından var ettikleri Bodrum Kalesi’nde yaşamlarını geçirdiği dönemlere götürüyor.

 

Roma’lı bir tarihçinin anlattığına göre Halikarnassos şehri yani bugünkü Bodrum, Mora Yarımadasının doğusunda yer alan Treozen’den Antes isimli bir lider komutasındaki Dor’lar tarafından, (muhtemelen) M.Ö. 1000 yıllarında kurulmuş. M.Ö. 546’da Persler’in hakimiyetine geçen toprakların başına Satrap denilen bir vali atanırmış. M.Ö. 377’de de Halikarnassos’un içinde bulunduğu Karia bölgesine de, Satrap olarak Maussollos geçmiş.

 

 

Maussollos’un ilk işi, bölgenin başkentini Halikarnassos’a taşıyıp yarımada üzerindeki 8 kentin halkını başkente taşımak olmuş. Daha sonra da kendisine dev bir anıtsal mezar inşa ettirmeye başlamış. Ölçüleri eskiçağ standartlarına göre oldukça büyük, süslemeleri o kadar çokmuş ki, kısa zamanda dünyanın yedi harikasından biri olarak anılmaya başlanmış ve Maussellelion adı o günden sonra her büyük mezar için kullanılan bir kavram haline gelmiş. Maussollos’un ölümünden sonrada devam ettirilen inşaat, yıllar süren çalışmalarla tamamlanmış. Fakat bilinen üzere, M.S. 6. Yüzyılda Anadolu’yu sallayan bir depremle yerle bir olmuş. Belki yerle bir olmuş Maussollos (yani bugünkü adıyla Mozole) ama yerde kalan taşlar, Maussollos’un dediği üzere ‘insanoğlunun hiç bir mabette görmeyeceği güzellikte, kaliteli mermerler ve itinalı bir şekilde yapılmış, atlar ve insane heykelleri…’ yerinde kalmamış, kalamamış, talan edilmiş. Uzun lafın kısası değeri bilinmemiş.

 

15. Yüzyıl’da, yarımadaya gelip yerleşen ve Bodrum Kalesi’ni inşa eden Rodos Şövalyeleri, kale inşaatı için gerekli malzemeyi çevredeki bir sürü yıkık antik yapının kalıntılarından sağlamış. 18. Yüzyıl’ın ikinci yarısında, kale duvarlarındaki kabartmaların Mausselleion’a ait olduğunu anlayan bir ingiliz, konsolosluk izni ile bu eserleri yerinden çıkarıp götürmek istediğinde başarılı olamamış ama 1846’da padişah izni ile 12 adet kabartma yerinden sökülerek British Museum’a götürülmüş. 1857 yılında, Osmanlı Hükümeti’nden alınan izinle Charles Newton isimli bir araştırmacı bölgede kazılara başlamış ve sene içinde bulduğu her heykeli ve mimari parçayı Sultan Abdülmecit’in izniyle İngiltere’ye götürmüş. Bugün eserin bulunan bütün parçaları (bir iki parça eksiği ile) Londra’da sergilenmekteymiş.

 

Yakın zamanda Londra’ya gitme fırsatım olursa, görülecekler listemin başında British Museum’daki ‘21. Oda’ olacak. Malum, Maussollos’un inşa edildiği esas yere gittiğimde görebildiğim tek şey, Dünya’nın Yedi Harikasından Biri olarak lanse edilen Maussellelion’un Kırıntıları oldu…

 

 

Zeki Müren, yani nam-ı diğer 'Sanat Güneşimiz'in 1931-1996 yılları arasında yaşamış, hep üretmiş, farklı olmuş, kendi olmuş, hep saygı duyulmuş çok büyük bir sanatçı. Sayısız şarkısı ve filmi ile akıllara kazınmış, tarzı ile olay yaratmış, yıllarca kendi sahne kostümlerini bile kendi tasarlamış çok üretken bir kişiymiş. Hayatının son yıllarını Bodrum'da geçiren Zeki Müren'in evi 2000 yılında müze haline getirilmiş. O günden beri, Bodrum'daki evi dışında, İstanbul'daki evinden getirilmiş yatak odası, sahne kostümleri, çizdiği desenleri, hayranlarından gelen mektupları, aldığı ödülleri ve özel eşyaları burada sergileniyor. Hepsi birbirinden ilham verici objelerin, kıyafetlerin dili olsa da konuşsa diye düşünüyor insan. Birde inandığın şeyin peşini bırakma, farklılık her zaman için iyidir, elinden geleni ardına koyma diye bağırıyorlar.