ÜB: Ekonomiyle ilgili ‘kelebek kanadı’ teoriniz olduğunu biliyorum, birkaç cümleyle anlatabilir misiniz, nedir kelebek kanadı etkisi? 

 

MG: Yarınki havayı bilmek için, önce bugünü bilmeniz gerekir, daha uzun süreli hava tahminleri içinse daha fazla detaya ihtiyacınız vardır. İstanbul’da yağmur yağacak mı? Hava basıncı, rüzgar ve daha birçok veriye ihtiyacımız var, bu tahmini yapmak için. Edward Lorenz 60’larda hava tahmini üstüne çalıştığında, bir kelebeğin kanat çırpışının dahi, bir aylık hava durumunu etkilediği sonucuna vardı. Bu da bize, kesin bir hava tahmini yapmanın zorluğunu gösteriyor. Örneğin, Afrika’daki koyunların sayısı otomotiv sektörünü yakından ilgilendiriyor, çünkü koyunların derileri arabaların koltuklarında kullanıyor, onların sayılarındaki değişme, sektörü etkiliyor. Bu nedenle tahminlerimizi kolaylaştırmak ve olası rikleri minimize etmek için, mümkün olduğunca, basit ve öngörülebilir zincirler kurmaya çalışmalıyız. 
 

ÜB: Hep kriz ne zaman bitecek diye soruluyor, farklı bir yönden bakmak istiyorum, ya bitmezse? Kriz ne kadar uzayabilir sizce? 

 

MG: Şüpheliyim. Gerçek kaybımız ne? Bir kalemi bin dolara satarsam ve kalem bir dolarsa, kayıp dokuz yüz doksan dokuz dolar olur, ama insanlara kalem satmadılar, insanlara ev sattılar, yüksek fiyatlara ev sattılar, insanlar bankalardan, mortgage sistemiyle, yüksek miktarda para aldılar ve geri ödeyemediler... Yeni bankalar, yeni borçlar, açık sürekli arttı, ama ortada para yok! İnsanlar kaybetti, bankalar kaybetti... Devletler bu sistemden, yüksek oranda vergiler aldılar, gerçek para! Şimdiyse aldıklarını sisteme, bankalara geri veriyorlar, bence bu adil bir yol. Bu kriz sona erer, ama zamandan şüpeliyim, bir iki yıl kadar sürebilir... 

 

ÜB: Kelebek etkisinden bahsettik, peki Obama etkisi nasıl olur, orta vadede ekonomi için? 

 

MG: Bence iyi bir adam, ekonomi için de iyi olacak. Ana mesaj; insanlar ona güveniyor. Ülkeler futbolda dünya kupası kazanırsa, bu ekonomiyi olumlu etkiler, çünkü insanlar mutludurlar. Aynı etki, Obama için de geçerli. İnsanlar, Barack Obama’nın başkan olmasından mutlular ve ona güveniyorlar, bu kriz sürecinin atlatılmasında, hızlandırıcı bir faktör olacaktır. 

 

ÜB: Son olarak, Türk ekonomisi için ne düşünüyorsunuz, 2009’la ilgili? 

 

MG: Oldukça komplike bir durum, krizden tüm sektörler etkileniyor. Krizin 2009 sonunda tamamen biteceğini öngörürsek; Türkiye için, toparlanmanın, yeniden yapılanmanın ve kriz önceki pozisyona dönmenin, 2010’u bulacağını söylebiliriz...